ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನ

2005ರಿಂದ ಹಿಂದೀ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಯಕ್ಷಗಾನಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ 19ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, 300 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು
ನಡೆಸಿದ ಯಕ್ಷ ಮಂಜೂಷ ತಂಡ, ಈ ವರ್ಷ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್
30ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರ ತನಕ, ಅಂದರೆ, ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತಿರುಗಾಟ ನಡೆಸುವ
ಯಕ್ಷಮಂಜೂಷದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುವುದು ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿ.
ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2ರ ತನಕ ನಡೆಯಲಿರುವ ‘ಅಕ್ಕಾ’ದ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲಿರುವ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿದ್ಯಾ ಕೋಳ್ಯೂರು ನೇತೃತ್ವದ ಯಕ್ಷ ಮಂಜೂಷ ತಂಡ, ತದನಂತರ, ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯವಿರುವ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಶೈಲಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಿದೆ. ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ತಂಡ ಇದಾಗಲಿದೆ.
ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ರ್ಯಾಲಿ, ರಿಚ್‌ಮಂಡ್, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಬಾಸ್ಟನ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಿಗದಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 31ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29ರ ತನಕ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಯಕ್ಷಮಂಜೂಷ, ತೆಂಕುತಿಟ್ಟು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಚಾರ-
ಪ್ರಸಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸಹ  ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೇಶಗಳೊಡನೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಸಂಬಂಧವೇರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗ ವ್ಯವಹಾರ ಖಾತೆಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗಾಗಿರುವ
ಭಾರತೀಯ ಮಂಡಳಿ (Indian Council for Cultural Relations -ICCR) ಯಕ್ಷಮಂಜೂಷದ 10ಮಂದಿ ಕಲಾವಿದರನ್ನು  ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡುವ ಹಾಗೂ ಕರೆತರುವ ಪ್ರಯಾಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿ ಈ ಅಭಿಯಾನದ  ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸಾಗರೋಲ್ಲಂಘನಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜಿ ಕಪ್ಪಣ್ಣನವರು ಆಮಂತ್ರಣ ಇತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶ್ರೀಮತಿ ವಿದ್ಯಾ ಕೋಳ್ಯೂರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ಸರವು ಕೃಷ್ಣ
ಭಟ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತರಾಗಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಭಾಗವತ ಶ್ರೀ ಪುತ್ತಿಗೆ
ರಘುರಾಮ ಹೊಳ್ಳರು, ಮದ್ದಳೆ ವಾದಕರಾಗಿ ಪಳಗಿದ ಕೈಯೆಂದೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಪದ್ಯಾಣ ಜಯರಾಮ ಭಟ್,
ಚೆಂಡೆ ವಾದಕರಾಗಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದ ಪದ್ಯಾಣ ಚೈತನ್ಯ ಕೃಷ್ಣ ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುಂಡುವೇಷಧಾರಿ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಹಾಸ್ಯಗಾರರಾಗಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ
ಮೇಳದ ಹಾಸ್ಯಗಾರ ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ ಮಣಿಯಾಣಿ, ಬಣ್ಣದ ವೇಷಧಾರಿಯಾಗಿ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಇನ್ನೋರ್ವ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ ಶ್ರೀ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಭಟ್ ಎಡನೀರು, ಹಾಗೂ ಕಟೀಲು ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಮೇಳದ ಜನಪ್ರಿಯ ಯುವ
ಕಲಾವಿದರುಗಳಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ಶೆಟ್ಟಿ ನೆಲ್ಯಾಡಿ, ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿಪ್ಪಾಡಿ ಮೋಹನ ಈ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31ರಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಈ ತಂಡ ಮರಳಿ ತವರೂರಿಗ ಬರಲಿದೆ.
 

Antarctic Ice Marathon 2011

By Mala Honnatti

Though, I was dreaming of North Pole and South Pole Marathons since a long time it was not feasible financially with my meager resources. I was satisfied with the local and few races in Nepal and US. One fine morning, it dawned on me that if I keep waiting for some miracle to happen and to be blessed with a jackpot or a windfall it may not happen in this life time. I must do it now and I must arrange for finance even by beg, barrow or steal. No, I did not steal it from any where but I begged corporates and ministers and finally barrowed it from bank by pledging my valuables.
2011 marks the centenary of Norwegian polar explorer Roald Amundsen reaching the South Pole on 14th Dec.1911. What best occasion I will get to run marathon on Antarctica? I registered for the same online and headed to the Antarctic for a modern polar challenge: the Antarctic Ice Marathon.
There are countless inspiring marathon races around the world, but if one is looking for the father of them all, it is Antarctic Ice Marathon. No other race can touch it for inaccessibility ( 2 days flight journey and another 4 and half hrs flight by Chartered plane), extreme conditions( -20’c temp. and 200kmph wind speed ) and sheer icy magnificence( miles and miles of white ice nothing else ). And as for its competitors, you won’t find a more varied, eccentric and vigorous bunch of runners anywhere else on the planet. Add to that this year’s 100th anniversary celebration of Amundsen reaching the Pole on December 14 and you’re left with arguably the greatest race on earth. 

Travelling from Delhi for more than 2 days by 3 different airlines via Dubai, Sao Paulo, Santiago I reached Punta Arenas ( Point of sand), on the evening of 27th Nov. It is small, neat and clean port city in the Southern part of Chile. All the runners were to assemble here for a briefing and on ward journey by chartered flight. There are no commercial flights flying into Antarctica. 
On 28th morning we had a briefing by slide show and few strict instructions and guidelines were given regarding cleanliness, clothing, safety, protection against wind and cold, ecological balance, international treaties, etc. All our gear was checked for not only suitability but also for cleanliness. We are not supposed to carry any soil, seeds, insects etc even stuck to our foot wears which would contaminate the Antarctic ecology. Our foot wears were also disinfected before boarding the plane! 
At 10pm on Tuesday November 29, when it was still bright sunlight outside, we left our hotel and the frontier town of Punta Arenas to airport for a four-and-a-half hour exciting ‘never before’ flight south, very far south, to the Union Glacier camp. After boarding the Ilyushin II-76, inside the Soviet-designed and built fighter plane there’s seating at the front for around 40 people and cargo stacked at the back. Half of the control panel was in our front and the limited crew was multi tasking. The crew hand out earplugs to all the passenger because the engine was roaring like a turbine. There has to be good visibility at the Union Glacier blue-ice runway for the plane to land, and we have to be prepared for the severe Antarctic conditions, so we all travel in down coats and ski, windproof pants to keep us warm once we arrive and disembark onto the ice. In spite of all these gear worn before disembarking my fingers and face became numb in few minutes when I tried to take few photos on the runway.
After being ferried in a four-wheeler from the runway to Union Glacier camp, where we were going to stay, which is about 10k, we all go to sleep around 5am. And it is bright sunlight all the time! I could not make out the night or the day throughout our stay. I tried to recollect my high school lesson about Solar system and the Earth going round the Sun and rotating around its own rotational axis which is slightly slanted, about 11 degree, from the magnetic axis. That makes the reason for day and night and whatever pattern we have now.

We were allotted a two-man arctic tent which was provided with folding bed and table, but was not heated. 24 hours of sunshine and sleeping bags kept us warm in temperatures down to -40C. Other tents like Dining, Medical, Communication, and Entertainment were centrally heated. After a short sleep we met again for a race briefing and tour of the camp in the afternoon. We’re warned not to let the comfortable conditions in camp lead to complacency: this is an extreme environment. We’re warned against frost nip (the precursor to frost bite), snow blindness and the massive hole in the ozone layer directly above us, and told not to wander out of camp because we’re on a glacier and may encounter crevasses.
This temporary camp is set up for each summer season – which usually lasts from October until February – with all supplies shipped in by plane. The goal to leave this pristine environment untouched means that all waste( including human waste) is shipped out of the Antarctic apart from grey water – waste water from washing dishes and sponge baths – which is sent down through a bore hole. There’s no running water for showers or conventional toilets and even water used to brush teeth is collected in a drum, sealed and to be shipped back to Chile.
Now, the Union Glacier camp is like a five-star hotel compared with the Antarctic encountered by Scott and Amundsen 100 years ago. We spend most of our time in the dining tent, where we eat three hearty meals a day and can help ourselves to hot drinks and at any time. There’s a convivial atmosphere every evening when the wine and beer come out and everyone talks about why they’ve come to race in the last place on earth. Some runners have clocked up more than 100 marathons, repeated grand slams, others are in single figures. Many are aiming to run a marathon on every continent. In the evenings, visiting scientists give lectures on their research projects.
On 1st Dec. after a breakfast of porridge, pancakes, fresh fruit and coffee, we climb into the back of a motorised sledge to drive up to the start point of marathon. There has been a lot of debate among the runners about what to wear, especially after camp meteorologist Marc de Keyser gives us a weather update that the air temperature is -12C, dropping to -25C with the wind chill out on the course. The Union Glacier camp is protected from high winds by the surrounding mountains but out on the course it may be windy. Everyone is wearing almost 3 layers of special and specific clothing of thermal, fleece and windproof with 2 pairs of gloves, 2 pairs of socks, sun goggles, balaclava or mask and a layer of sun cream of 50SPF on their face. I became bit nervous and ran to the toilet twice and go back to my tent for some solitude before the run. In all this hurry, I felt a little pull in the lower back muscle and had to run Volini for instant relief.

At 11am, 32 runners from 17 countries cross the start line of the seventh Antarctic Ice Marathon in bright sunshine, eager to complete the challenge ahead. The course has been groomed and marked with small orange flags at 50m intervals. Everyone in the camp has been forbidden to drive on it in the week leading up to the race so the going for the runners will be as even as possible. The uniform surface disguises terrain that is tough to run on. It feels like you are running on the brittle glass and at every step it is breaking and the feet digs into the soft snow beneath making it difficult to pull out for the next step. As the day progress, the sun softens the snow and makes it soggy, with the result that the second lap is even tougher than the first. Every step saps your energy.
With very few visual references in the landscape, running in a straight line for six miles becomes a mental as well as physical battle. The three manned aid stations, which are around 10K apart, start as black dots on the horizon before slowly emerging as tents and trestle tables laden with hot and cold drinks, biscuits and chocolate. Each offers an irresistible opportunity to stop for something to eat and drink, have a short rest and chat with the camp staff. Time seems to behave differently against the white background and the hours pass quickly. I have been running on this vast expense of snow in the emptiness of the surrounding for more than 7 hrs without realizing it. Sometimes my hands and feet were numb, next my earlobes were senseless, and often, whenever I was removing the buff to breath properly or blow my constantly running nose my face and nose were freezing with chill winds. The snow was not hard on my bones and joints but it was a pressure on my hips and hamstring muscles. It was a lonely battle till you see the finish line and other runners standing and clapping there to receive you. I cross the finish line with hands rose to the sky, in a gestures to thank the God (or is it relief) tears in the eyes, lump in the throat and a sense of achievement and satisfaction in heart. I could not utter a word of thanks also to congratulatory hugs and handshakes. I was speechless. After taking a photo with the national flag and having some hot drinks and snacks, I limp to my tent to change the wet clothes. Yes, clothes were wet with sweating in spite of the --- -20’c temp. outside. Rest of the evening I was walking around as if I have won an Olympic medal. I became the first lady from Karnataka and second from India to run Antarctica Ice Marathon in that vast expense of snow, in -20’c temperature and chilly winds of 200kmph. 
At 10am the next day, there was an ultra marathon race and there were 5 runners for 100k and 1 for 100mile race. The sky was overcast by low clouds and there was further drop in the temp. with heavy winds. The marathon runners spend the day recovering in the mess tent, dashing outside to give a cheer any time an ultra runner passes through camp on their 25km four-lap challenge. We’ve eaten three meals, been to a lecture and watched some DVDs by the time first runner come into camp to finish the 100K in 12:09:06. Race director Richard Donovan is aiming to run 100 miles. In 2002 Richard Donovan became the first man to run a marathon at the South Pole. He has chosen to run 100 miles to celebrate the 100 years since Amundsen reached the Pole. He completes the distance of 100miles in 24:35:02. Everyone in the camp turns out to cheer him across the finish line.

It was busy time to be at Union Glacier camp. There are groups of Norwegians about to ski south to meet their prime minister on December 14 for the anniversary celebrations. Four engineers from the British Antarctic Survey are passing through on their way to the British base at Rothera. They are the advance party transporting 70 tonnes of equipment to Lake Ellsworth before the drilling project – to collect water and sediment samples from 3K under the Western Antarctic Ice Sheet – begins in October, 2012. There are guides who’ve climbed Everest more than 10 times and scientists who are tracking the retreat of the Antarctic ice sheet, with 1mile to 3mile thickness. They all depend on small planes to get around. There is a tent named after Col. Bajaj, who was the first Indian to explore South Pole on ski who is a well known figure in India adventure whom I had met during my stint at IndusInd Bank. In one of the lectures by a scientist I was told that India( along with China ) with its third research station, Bharathi, is going to play an important role in Antarctica politics, happenings and researches.
On 3rd late evening at 7.30 pm. we head back to the Ilyushin for the journey back to Punta Arenas with a collective sense of achievement and board the plane at 9.30 pm. in bright sunlight. I was the last one to board the plane and I wanted to grab that last second also to look around for the last time as I knew I would not be getting this sight to see any more in my life.

Everest marathon conqueror : Mala Honnatti

Q. When and how did you start running?

A. Running for fun and running for fitness has been a part of my routine since time immemorial. I myself do not remember when exactly I started running.  Actually I was jogging, though not regularly, during my school days, college days, working women’s hostel days, all Sundays, holidays and many other days also .Eventually the jogging style changed to running style and I ran my first marathon on 17^th Oct 1993 at Miyazaki, Japan in World Veterans Athletic Meet. Whether I am going for a marathon or not, I enjoy early morning jogging and running. While running I connect with my inner self and with nature. It is a strong dose of tranquillizer. Running 2-3 marathons in a year gives a focus and goal for my fitness regime.

Mala Honnatti

Q. Describe your training for the grueling high altitude Everest Marathon.

A. To tell you frankly, I did not had sufficient time for any specific training for this marathon. Actually the idea for Everest marathon was germinated in my mind on 31^st March which was just 2 months before the race. I was taking a 2 month break from my routine job and at that time one of my mountaineering friend suggested about this marathon. I said why not? As it is, I am a trekker and mountaineer and enjoy being on the mountains and clubbing both of my passions was a good idea. I confirmed my entry for the race on 10^th April and started my preparations. The scorching heat during April & May in Delhi gave me little option to do long runs. Most of my runs ( max for 90 min.) were on treadmills with inclines. I did bit of a strength training also. I was told we may take nearly double the time that we take at sea level to complete this marathon.  I knew there would be lot of walking breaks on the innumerable steep ascents and that there was no need to bother about the speed when it is difficult to walk in the high altitude. So I focused on strength, stamina, elevation and breathing efficiency rather than speed during that one month training. And I was confident of the altitude because of my experience in mountaineering.

Q. Can you tell us about the challenges of you faced while preparing for this marathon?

A. As the name suggests, the marathon starts at Everest base camp at an altitude of around 17500 ft. and runs down to a place called Namche Bazar at around 12500 ft. So the first challenge was to trek to the base camp and acclimatize to the high altitude by gradually gaining height. It is about 9 days trek with steep climbs in-between.

I reached Kathmandu on 12^th May and reached Lukla on the 14^th by domestic flight. Flying on the domestic flights in the mountain region is also an experience in itself where you are holding your breath and sitting on the edge of the seat. Though trekking was for 9 days, I had planned for a few extra days for acclimatization and practicing on the same route. I got 4 extra days to run up and down the mountains at higher altitude. Though most of the trekkers avail the services of the porter and guide to carry their luggage to the higher camps, I did it by myself. This is one of the valuable lessons I have learnt in mountaineering - to carry my luggage by myself or carry that much which you can manage by yourself. It is a good fitness exercise also. Luckily I did not face any altitude sickness.

The Base Camp is at the snout of Kumbhu Glassier on rough moraine and scree. You do not even get a flat place to pitch your tent and mine was supported on 3 corners. All the time snow & ice is melting and the landscape is changing. Sub zero temperature, blowing winds, lack of oxygen, loss of appetite, loss of sleep, exertion  are some of the challenges one has to face on such altitudes.

Q. Describe your race-day experience

A. The marathon was flagged off on 29^th May at 7.00 am in front of Kumbhu Ice Fall. We were 104 participants (64 foreigners and 40 local Sherpas ). We had breakfast at 5.30 am and assembled at the start line at 6.30 am. After the flag off, it took me about 20 min. to come out of the moraine as I was walking on slippery snow and rocky terrain. It was snowing for about 2 hrs. You just cannot predict the weather on the mountain. I was at the midway after exactly 5 hrs. My concern was to finish the marathon in 10 hrs without any fall, injury and sickness. I did finish it but in 10hrs 21min. There were numerous steep ascents and descents, risky, slippery terrain and breathlessness because of the altitude.

I was running only on flat stretches and downhill and i was taking it easy on the uphill. One could sense the whole breathing process and at times you feel that your lungs are exploding. When I saw the tents at the finishing arena from a distance, all the reserved energy was mobilized and I picked up my pace. My two new friends, Deepa and Raj were waiting at the finish line with camera, water and a big congratulatory hug. Finally I did it!

Q. For the benefit of future aspirants, kindly tell us the total cost incurred for the Everest marathon (registration + travel cost + stay & food)

A. The whole package was priced at Rs.60000 INR by the organizers.  Air ticket from Delhi +some necessary gear like, trail running shoes, sleeping bag, down jacket, wind proof & water proof suits, warm clothing, snow sticks etc along with registration fee set me back by around Rs.80000. It helped that I already had few of the above mentioned gears with me.

Q. What were thoughts which came to your mind when you crossed the finish line?

A. The whole experience of marathon, any marathon for that matter, is a mixed emotion of anxiety, agony, ecstasy and elation. When I crossed 10hrs and realized that I had some (although very little) more distance to run, I was bit disappointed but reconciled and ran the home stretch with gusto. I was happy that I did not have any problems except the physical exertion.

Q. What exciting and exotic marathons are you planning for future?

A. Again, I would say all marathons are exciting. Yes, I am planning for few exotic marathons in 2011 & 2012.

I am running my next marathon in Sacramento on 17^th July in World Masters Meet Since I will be in the in the neighborhood, I will also run San Francisco Marathon on 31^st July. Then if I can manage financcially, I will do the  South Pole Marathon on 30^th Nov and probably one more marathon on the mountains. In the meantime, I would be working on to improve my timing to qualify for Boston in 2013. Marathon Grand Slam is a long cherished dream which I want to realize in the next 2 years.

ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ

ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು
ಡಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ
ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ’ಸಾಗರೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ’ವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಪತ್ರ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ೨೫ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಜೊತೆಗಾರನಾಗಿ, ಬೆಂಬಿಡದೆ ಕಾಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದ ನಕ್ಷತ್ರಿಕ ಡಯಾಬೆಟಿಸ್ ನನ್ನ ಎಡದ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಂದವಾಗಿಸಿತ್ತಲ್ಲದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣನೆಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಆಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಈ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಒಂದು ವರುಷ ಮುಂದೂಡಲು ಕೋರಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ನನ್ನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಹೈಡಿ ಮಸಾರೋ ೨೦೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ನಡುವೆ ’ಏಷಿಯಾ ಸಂಶೋಧಕರ ಕೇಂದ್ರ’ವು ೨೦೧೦-೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ದ್ವೀಪವಾದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಬೇಬೇಕೆಂಬ ಕರೆಯೋಲೆಯನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾನು ಸಿದ್ಧನಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗಾರ ಡಯಾಬೆಟಿಸ್‌ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಹೇಳಿ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾದೆ.

ಸಾಗರೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಗೆಳೆಯ, ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಮೈಕೆಲ್  ಹಲ್ವಾಚಸ್ ನಾನು ಕೋರಿಕೊಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ಎಲ್ಲ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಯಾರು ಬರುತ್ತಾರೆ? ನನ್ನ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ? ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಯಾವ ಆತಂಕಕ್ಕೂ ಒಳಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ (ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಪೇಚಾಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದು ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ನಾನು ಬೇಸರ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ).

ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ರಂದು ನಾನು ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಪಯಣ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ರಾತ್ರಿ ೧೧ಗಂಟೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ತಲುಪಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ೬ಗಂಟೆ. ಹೀಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಗಂಟೆಗಳ ಪಯಣ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ದೆಹಲಿ ಬಿಟ್ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ತಲುಪಲು ೧೬ ಗಂಟೆಗಳು ಬೇಕು ಈ ನಡುವೆ ಸುಮಾರು ೯ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಣ ನೀಲಾಕಾಶ ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ನುಂಗಿ ಹಾಕಿತ್ತು.

ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ತಲುಪಿದಾಗ ಚುಮು ಚುಮು ಬೆಳಗು. ನನ್ನ ಹೆಸರು ಬರೆದು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಾನ್ ’ಹಲೋ ಬಿಲಿ ಮಾಲ್’ ಎಂದು ತನ್ನ ಪರಿಚಯ ತಿಳಿಸಿ ಗುರುತು ಪತ್ರ ತೋರಿಸಿ, ನನ್ನನ್ನೂ ಎಳೆದುಕೊಂಡು  ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯತ್ತ ಕಾರು ತಿರುಗಿಸಿದ.

ಹೊರಗೆ ತುಂಬಾ ಚಳಿಯಿತ್ತು. ಈ ಚಳಿಗೆ ನಾನು ತಯಾರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಗೆಳೆಯ ರಾಕೇಶ್ ’ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನ ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ನನಗೆ ದೆಹಲಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದ. ಒಂದೆರಡು ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‌ನ ಹವಾಮಾನ ಆತನಿಗೇನೋ ಹಿತಕರವಾಗಿತ್ತು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಆತ ಆಗಲೇ ಮೈನಸ್ ನಿಂದ ಪ್ಲಸ್ ಗೆ ಬಂದ ಖುಷಿಯಲ್ಲಿದ್ದ. ಆದರೆ ನನಗೋ ಅದು ವಿಪರೀತ ಚಳಿ. ಹೀಗೆ ಜಾನ್ ನೊಡನೆ ಹರಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಾನು ತಂಗಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದ ’ಹೋಟೆಲ್ ಮರಕೇಶ್’ ತಲುಪಿದ್ದೆವು. ಸುಮಾರು ೧೦ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿ, ಜಾನ್ ಥಟ್ಟನೆ ಮರೆಯಾದ.

೧೬ಗಂಟೆಯ ಪಯಣದ ಆಯಾಸವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀರು ಕುಡಿಯೋಣ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ ನೀರಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಿದರೆ ರೂಮಲ್ಲಿ ನೀರೆಲ್ಲೂ ದೊರಕಲಿಲ್ಲ. ಹೋಟೆಲಿನ ಸ್ವಾಗತ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದಾಗ, ’ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ನೀರಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ, ಬಾತ್‌ರೂಮಿನ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದೆಂದೂ’ ಆತ ತಿಳಿಸಿದ. ಆತನ ಸಲಹೆ ನನಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗದಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಉಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಬಾತ್‌ರೂಮಿನ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವರಿಗೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಅಂದುಕೊಂಡರೂ ನಮ್ಮ ಬಾತ್ ರೂಮಿನ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಆ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೈಬಿಟ್ಟೆ.

೧೦ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಕೇಶ್ ರೂಮು ತಲುಪಿದಾಗ ನಾನು ಪಯಣದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಹಗಲುಗಳನ್ನು ಕಳಕೊಂಡ ಗಲಬಿಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದೆ. ರಾಕೇಶ್ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಓವರ್ ಕೋಟೊಂದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ನನಗೂ ನಿವಾಳವೆನಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಅವರೊಡನೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆ. ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಸರಳ ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮುಂಜಾವದ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಣ್ಣಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಗೆಳೆಯ ರಾಕೇಶ್ ತನ್ನ ಮನೆಗೂ , ಇತರ ಅನೇಕ ಗೆಳೆಯರ ಮನೆಗೂ ಕರೆದೊಯ್ದ. ತಾನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದಲೇ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ನಾನು ಬೇಗ ಬೇಗ ನೋಡುವ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ, ರೂಮಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮರುದಿನದ ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮರು ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ.

೨೮.೦೩.೨೦೧೧ರ ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ೧೧.೩೦ಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರು ’ಏಷಿಯಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ’ದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಉಪನ್ಯಾಸ ಏರ್ಪಾಟಾಗಿತ್ತು. ’ಮೌಖಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮರು ನಿರೂಪಣೆ’ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಉಪನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯ. ಹೇರಳವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೌಖಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದರೆ. ಆ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂಥ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ನಾವು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳೇನು? ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಹೇಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿರ್ವಸಾಹತೀಕರಣದ ಕqಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲವು’ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕುಮಾರರಾಮನ ಸುತ್ತ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಾದಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಮಾರು ೯೦ಜನ ವಿದ್ವಾಂಸರಿದ್ದ ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ಮಂಡನೆಯಾದ ಆನಂತರ ಒಳ್ಳೆಯ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯಿತು. ೨೦೦೬ರ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಒರಾನ್ ಪಮುಖ್ (ಅವರ ಕೃತಿ : ನನ್ನ ಹೆಸರು ಕೆಂಪು) ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದು ನನಗೆ ವಿಶೇಷ ಸಂತೋಷ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ಮೂಲದ ಪಮುಖ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಉಪನ್ಯಾಸದ ಆನಂತರ ನಡೆದ ಔತಣ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪರಿಚಯವಾಗಿತ್ತು.

ಆ ದಿನದ ಅಪರಾಹ್ನದ ಸಮಯವನ್ನು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಗೃಂಥಗಳಿದ್ದುವು. ತುಳುನಾಡಿನ ಬಗೆಗೂ ಕೆಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತಸ ಪಟ್ಟೆ.

ಮರುದಿನ ಅಂದರೆ ೨೯.೦೩.೨೦೧೧ರ ಉಪನ್ಯಾಸವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ’ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ’ದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಯೋಜಕಿ ಡಾ. ಗೇಬ್ರಿಯಲಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಬಗ್ಗೆ ಪೀಠಿಕಾ ರೂಪದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿದ ಆನಂತರ ನಾನು ಉಪನ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ’ಭಾರತದ ಜನಪರ ಧರ್ಮ’ ನನ್ನ ಉಪನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ’ಮೈಲಾರಲಿಂಗನಂಥ ದೈವವನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರಿಸಿ ನಾವು ನಡೆಸುವ ಚರ್ಚೆಗಳು ಭಾರತದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರತೀತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು’ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ನಾನು ತೋರಿಸಿದ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕುಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ತುಂಬ ಇಷ್ಟವಾದಂತಿತ್ತು. ವೆಸ್ಲಿಯಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಪೀಟರ್ ಗೊಟ್ಚಾಕ್‌ರು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ತುಂಬ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.

ಉಪನ್ಯಾಸ  ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಡಾ. ಗೇಬ್ರಿಯಲಾ ನಾನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತಾರು ಜನರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹೋಟೆಲೊಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಒಳ್ಳೆಯ ಊಟ ಕೊಡಿಸಿದಳು. ಆನಂತರ ಒಂದು ನಿಮಿಷವೂ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದೆ ಸಬ್‌ವೇಯ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ’ಮೆಟ್ರೋ ಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ’ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಳು. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ನನಗೆ  ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಫ್ರೀಕಾದ ಜನಪದ ದೈವಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ವಾಸ್ತವತಾವಾದಿಂದ ಅತಿವಾಸ್ತತಾವಾದದ ಕಡೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಒಂದು ವಿಸ್ಮಯಕಾರೀ ಅನುಭವ.

ಮೂರನೇ ದಿನ ಅಂದರೆ ದಿನಾಂಕ ೩೦.೦೩.೨೦೧೧ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಟೈಂ ಸ್ಕ್ವೇರ್, ಬ್ರೂಕ್‌ಲಿನ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಲಿಬರ್ಟಿ ಸ್ಟ್ಯಾಚ್ಯೂ ಮತ್ತು ಒಸಾಮಾಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ಕೆಡವಿದ ’ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ’ದ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ನನಗೆ ಮುಖ್ಯವೆಂಬಂತೆ ತೋರಿತು.

ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನ :

ದಿನಾಂಕ ೩೦ರ ರಾತ್ರಿ ನಾನು ನ್ಯೂಯೋರ್ಕನಿಂದ ಹವಾಯಿಗೆ ಹೊರಟೆ. ಮತ್ತೆ ಸುಮಾರು ೧೨ ಗಂಟೆಗಳ ಪಯಣದ ಆನಂತರ ಹೊನುಲುಲು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿದಾಗ ಇಡೀ ವಾತಾವರಣವೇ ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಚಳಿ ಕರಗಿ, ಹಿತವಾದ ವಾತಾವರಣ ಮೂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನನಗಾಗಿ ಕಾದು ನಿಂತಿದ್ದ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತೆ  ’ಬಿಳಿ ಮಾಲ್’ ಎಂದು ಕೈಕುಲುಕಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ’ಅಲ್ ಮೋನಾ’ ಹೋಟೆಲಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದ. ಶಾಂತಸಾಗರದ ನಡುವೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುವ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪದ ಹೊನುಲುಲುವನ್ನು ಭೂಲೋಕದ ಸ್ವರ್ಗ ಎಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದು. ಅಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ನೋಡಿಲ್ಲ.

ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೊನುಲುಲುವಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ’ಹವಾಯಿ ಸೆಂಟರ್’ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಲಿರುವ ಸಮಾವೇಶಕ್ಕಾಗಿ  ಒಟ್ಟು ಸೇರಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು. ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಅಯೋವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಫಿಲಿಫ್ ಲುಟ್ಜೆಂಡಾರ್ಪ್ ಎಂಬವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ ಕುರಿತ ಗೋಷ್ಠಿಯುಲ್ಲಿ ನಾನು ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಪಠ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕಲೋನಿಯಲ್ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಒಂದು ಪಠ್ಯವು ಹಲವು ಪಠ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜವೇ ಒಂದು ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ’  ಎಂದು ವಿವರಿಸಲು ನಾನು ಬಹಳ ಶ್ರಮಪಟ್ಟೆ. ಸುಮಾರು ಇಂಥದ್ದೇ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಿದ ಫಿಲಿಫ್ ಅವರು ಹನುಮಂತನ ಒಂದು ನೂರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿಸಿ ಹನುಮಂತನ ವಿರಾಟ್ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆಲ್ಲಾ ಮನಗಾಣಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಂಡಿದ್ದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಕೊರೋಮ್ ಮತ್ತೆ ಹೊನಲುಲುವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡಾಗ ತುಂಬಾ ಖುಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉಡುಪಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡಿದಾಗ ಕು.ಶಿ. ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟರ ನೆನಪು ಅನೇಕ ಸಲ ಬಂದು ಹೋಯಿತು.

ಹೀಗೆ ಏಷಿಯಾ ಸಂಶೋಧಕರ  ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾ, ಆಗೀಗ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಹೊನುಲುಲು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅದೊಂದು ಸುಂದರ ದ್ವೀಪ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ನೋಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ’ಪರ್ಲ ಹಾರ್ಬರ್’.  ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಯರು ನಾಶ ಮಾಡಿದ ಈ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಭಯಾನಕ ಯುದ್ಧದ ಅನೇಕ ನೆನಪುಗಳಿವೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ನನಗೆ ಅಗತ್ಯಬೇಕಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ನೀಡಿತ್ತು.

ಹೊನುಲುಲುವಿನಿಂದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ಗೆ ನಾನು ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ನೇರ ವಿಮಾನ ಇರಲಿಲಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಬಂದು, ಅಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕಾರು ಗಂಟೆ ಕಳೆದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ತಲುಪಿದೆ. ’ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಷಿಯನ್ನರಿಗೆ ಮರ್ಯಾದೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದು ಯಾರೋ ಹೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಚ್ಚರದಿಂದಲೇ ಇದ್ದೆ. ಆದರೆ ನನ್ನ ಊಹೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ದಿನಾಂಕ ೦೫.೦೪.೨೦೧೧ರಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿದಾಗ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿವಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಪ್ರೊ. ರೂಪರ್ಟ್‌ಸ್ನೆಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಸಾರಾ ಗ್ರೀನ್ ಸ್ವತಃ ಬಂದಿದ್ದದು. ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಹೆಸರು ’ಡಬಲ್‌ಟ್ರೀ’, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ ಆ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದುವು, ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಹೊರತಾಗಿ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಬಾತ್‌ರೂಂ ನೀರು ಕುಡಿಯದೆ ಬೇರೆ ಹಾದಿಯಿರಲಿಲ್ಲ !

’ಯುಟಿ’ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಿದೆ. ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಅವರ ಕುಸುಮಬಾಲೆಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ಜುಡಿತ್ ಕ್ರಾಲ್, ತಮಿಳು ಕಾವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ, ಈಗ ಆಧುನಿಕ ತಮಿಳು ಕತೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾರ್ತಾ ಸೆಲ್ಬೀ,  ಹಿಂದಿ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದ ರೂಪರ್ಟ್ ಸ್ನೆಲ್, ಏಷಿಯಾದ ಕಲಾಚರಿತ್ರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾತಾಡಬಲ್ಲ ಪ್ರೊ. ಜೆನಿಸ್ ಲಿಯೋಸ್ಕಿ ಮೊದಲಾದವರು ಅಲ್ಲಿರುವುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಉಪನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ನಾನು ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೆ. ದಿನಾಂಕ ೦೬.೦೪.೨೦೧೧ರಂದು ಅಪರಾಹ್ನ ೩ ಗಂಟೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ನನ್ನ ಉಪನ್ಯಾಸದ ವಿಷಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ ಪರಂಪರೆ.  ಜೈನ ರಾಮಾಯಣಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಕನ್ನಡ ರಾಮಾಯಣಗಳ ಪಠ್ಯ ಕೇಂದ್ರಿತ ಪರಂಪರೆಯು ( ಓದುಗರನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಬರೆಯಲಾದ) ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ’ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ’ ದಂತಹ ಕೃತಿಗಳ  ’ಗಮಕಪರಂಪರೆ”ಗೆ ( ಕೇಳುಗ ಕೇಂದ್ರಿತ ಬರೆಹಗಳು) ತಿರುಗಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ೧೮-೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ತಿಸುಬ್ಬನಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಕವಿಯ ಮೂಲಕ ಯಕ್ಷಗಾನದಂತಹ ಪ್ರದರ್ಶನ ಪರಂಪರೆಗೆ ( ನೋಡುಗ ಕೇಂದ್ರಿತ)  ಒಲಿದುಕೊಂಡು ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಪರಿಯನ್ನು ನಾನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಗಮಕದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿದೆ. ಪಂಚವಟಿ ಪ್ರಸಂಗದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು (ವಿಡಿಯೋ) ತೋರಿಸಿದೆ. ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು ೧೫೦ಜನ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ನನಗೂ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಉಪನ್ಯಾಸದ ದಿನದ ರಾತ್ರಿ ಊಟವನ್ನು ಯುಟಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ ವಿಭಾಗದವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಅನೇಕರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.

ಮರುದಿನ ಅಂದರೆ ೦೮.೦೪.೨೦೧೧ರಂದು ಪೂರ್ವಾಹ್ನವನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ’ಕರಾವಳಿ ಜಾನಪದ’ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳಿವೆ, ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಎಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿವೆ. ಆ ದಿನ ಅಪರಾಹ್ನ ಅಲ್ಲಿನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಸುತ್ತಿದೆ. ಸುಮಾರಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮೈಸೂರಿನಂತಿರುವ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಹಿಡಿಸಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಜನ ವಿದ್ವತ್ ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಶೀಲರು.

ಪೂರ್ವಯೋಜನೆಯಂತೆ, ದಿನಾಂಕ ೦೯.೦೪.೨೦೧೧ರಂದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಬಿಟ್ಟು, ನ್ಯೂಯೋರ್ಕ ಮೂಲಕ ಪಯಣಿಸಿ, ಮರುದಿನ ರಾತ್ರಿ ದೆಹಲಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಆಯಾಸಗೊಂಡಿದ್ದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದಾವುದರ ಪರಿವೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ನನ್ನ ನಿಡುಗಾಲದ ಸ್ನೇಹಿತ ಡಯಾಬೆಟಿಸ್, ತನ್ನ ಇರವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಕಾತರದಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲಕಾಲ ಆತನನ್ನು ಬೇಕೆಂತಲೇ ಮರೆತುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ನಾನು ಕೂಡಾ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡೆ.